Praktyczny przewodnik po prawie spadkowym

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku – wypełniony wzór z objaśnieniem

w Wzory dokumentów przez

Postanowiliście, że sprawę spadkową załatwicie przez sąd, a nie przez notariusza? W takim razie pora na sporządzenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku i złożenie go w odpowiednim sądzie. Poniżej znajdziecie wypełniony wzór wniosku. Niniejszy wpis stanowi objaśnienie załączonego wzoru.

Właściwy sąd

Wniosek należy złożyć do sądu rejonowego, w którego okręgu zmarły zamieszkiwał w chwili śmierci.

Wydział sądu

Czy wniosek zaadresować do siedziby sądu czy od razu do odpowiedniego wydziału? Jeśli do wydziału to do jakiego?

Teoretycznie jeśli wniosek zostanie skierowany do siedziby sądu rejonowego, to zostanie przyjęty oraz skierowany do odpowiedniego wydziału nawet, jeśli adres tego wydziału jest inny niż adres siedziby. Petent ma obowiązek skierować wniosek do właściwego sądu, a nie do właściwego wydziału.

W praktyce, aby ułatwić pracę administracji sądu i po prostu przyśpieszyć czas rozpoznawania wniosku, przyjęło się kierować wniosek bezpośrednio do odpowiedniego wydziału.

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku na pewno będzie rozpoznawany przez wydział cywilny. Problem pojawia się jeśli w sądzie znajduje się więcej niż jeden taki wydział, np. I Wydział Cywilny oraz X i XI Wydział Cywilny. W takim wypadku najlepiej skorzystać z informacji zawartych na stronie internetowej danego sądu. W opisie każdego wydziału znajdziemy wykaz spraw, którymi się te jednostki zajmują. Wniosek należy skierować do wydziału, który zajmuje się sprawami spadkowymi.

Jeśli takiej informacji nie znajdziemy na stronie internetowej, zawsze możemy zadzwonić do biura obsługi interesantów z pytaniem do którego z wydziałów należy złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku.

Dane wnioskodawcy

We wniosku należy podać swoje dane, czyli dane wnioskodawcy. Obowiązkowo: imię, nazwisko, adres do korespondencji i PESEL. Dodatkowo dobrze podać numer telefonu na wypadek, gdyby pracownik sekretariatu chciał uzyskać do nas szybki kontakt. Przydaje się to w szczególności, jeśli termin rozprawy zostanie w ostatniej chwili zmieniony z powodu, np. choroby sędziego.

Wskazanie rodzaju pisma

Pismo należy właściwie opisać: „Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku”

Treść wniosku

Wniosek powinien zawierać następujące informacje:

– wskazanie spadkodawcy (imię, nazwisko, data i miejsce zgonu, adres ostatniego miejsca zamieszkania)

– wskazanie czy zmarły pozostawił czy nie pozostawił testamentu

– wskazanie czy w skład spadku chodzi czy też nie wchodzi gospodarstwo rolne (jeśli tak – należy je opisać wskazując miejscowość, w której jest położone oraz numer księgi wieczystej)

– wskazanie spadkobierców (jak szybko ustalić kto jest spadkobiercą dowiesz się z tego <link do wpisu „Kto jest spadkobiercą czyli kolejność dziedziczenia”> artykułu). Jeśli spadkodawca pozostawił testament należy obok spadkobierców testamentowych wskazać również osoby, które dziedziczyłyby, gdyby testament nie został sporządzony, czyli spadkobierców ustawowych. Opisując spadkobierców należy wskazać ich dane: imię, nazwisko, stopień pokrewieństwa ze zmarłym oraz adres zamieszkania (jeśli jest nam znany).

Podpis

Wnioskodawca powinien złożyć na wniosku własnoręczny czytelny podpis.

Wymienienie załączników

Do wniosku należy załączyć:

– oryginał aktu zgonu spadkodawcy,

– oryginały aktów stanu cywilnego potwierdzających pokrewieństwo bądź pozostawanie w związku małżeńskim ze spadkodawcą, np. akty urodzenia, akty małżeństwa (składa małżonek spadkodawcy ale także, np. córki, wnuczki – na potwierdzenie zmiany nazwiska), czy też akt zgonu w przypadku dziedziczenia przez dalszych spadkobierców (np. w przypadku dziedziczenia przez wnuki musi zostać przedstawiony akt zgonu ich rodzica).

– oryginał testamentu (jeśli we wniosku go powołujemy),

– odpisy wniosku i załączników – wystarczą kserokopie (po jednym odpisie dla każdej osoby wymienionej we wniosku jako spadkobierca)

– dowód dokonania opłaty sądowej od wniosku. Obecnie opłata wynosi 55 zł, w tym 5 zł tytułem wpisu w Rejestrze Spadkowym. Wysokość opłaty może się jednak zmieniać. O jej aktualnej wysokości i rachunkach właściwych do jej uiszczenia dowiesz się telefonicznie bądź osobiście w biurze obsługi interesanta sądu. Opłaty możesz dokonać przelewem i dołączyć do wniosku potwierdzenie jego dokonania, bądź uiścić w kasie sądu i do wniosku dołączyć uzyskane potwierdzenie.

docx

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku – wypełniony wzór z objaśnieniem

Jak udowodnić długi zmarłego przed sądem

w Długi spadkowe/Odrzucenie spadku przez
Kobieta, problem

Odrzuciłeś zadłużony spadek. Masz jednak małoletnie dziecko i teraz czeka Cię procedura odrzucenia spadu również za nie. Oczywiście potrzebujesz na to zgody sądu opiekuńczego. Sporządzenie samego wniosku o wydanie przez sąd takiej zgody nie wydaje się skomplikowane. Możesz go na przykład w kilka chwil wygenerować za pośrednictwem niniejszego portalu klikając TUTAJ <link pojawi się w ciągu kilku tygodni>.

Musisz jednak pamiętać, że to na Tobie, jako wnioskodawcy, ciąży obowiązek udowodnienia, że spadek jest obciążony długami. Jeśli tego nie zrobisz sąd nie będzie miał podstaw do stwierdzenia, że odrzucenie spadku faktycznie leży w interesie dziecka.

W praktyce masz trzy możliwości do wyboru:

  1. przedstawić sądowi dokumenty
  2. przedstawić sądowi świadków
  3. wskazać sadowi gdzie znajdują się potrzebne dokumenty, zawnioskować o to aby sąd wezwał te instytucje albo osoby do wydania wskazanych dokumentów i oczywiście wyjaśnić dlaczego nie jesteś w stanie sam tego dokonać.

Ad. 1. Dokumenty

Nie będzie problemem, aby udowodnić istnienie długów spadkowych, jeśli spadkodawca był członkiem bliskiej rodziny i dysponujesz jego dokumentacją, np. umową kredytową, wezwaniami do zapłaty. Wówczas oryginały tych dokumentów załącz do wniosku o wydanie zgody na odrzucenie spadku. W przypadku bardzo ważnych dokumentów, jak np. umowa kredytowa, możesz załączyć kopię z adnotacją, że oryginał przedstawisz sądowi do wglądu na posiedzeniu.

Bywa jednak, że spadkodawca to daleki wujek alb ciotka, a my jesteśmy kolejnymi osobami w rodzinie, które odrzucają spadek i nie dysponujemy żadną dokumentacją na potwierdzenie tego, że spadkodawca by zadłużony.

W takim wypadku naszym pierwszym obowiązkiem jest skontaktowanie się z rodziną i poproszenie o udostępnienie odpowiednich dokumentów albo chociaż ich kopii (będziesz mógł przedstawić kopie dokumentów i zaznaczyć we wniosku u kogo znajdują się oryginały, wyjaśniając, że osoba ta odmówiła wydania Ci ich).

Ad. 2. Świadkowie

Jeśli nie ma żadnych widoków na przedstawienie sądowi dowodów z dokumentów albo jeśli dowody te nie są wystarczające, bo np. nie przedstawiają całej struktury zadłużenia, a żyją osoby, które są w stanie potwierdzić, że spadkodawca miał długi, możesz powołać je na świadków.

Aby dokonać tego skutecznie, we wniosku należy wymienić te osoby z imienia i nazwiska oraz podać ich aktualny adres zamieszkania, aby sąd mógł wezwać je na rozprawę.

Ad. 3. Wezwanie osoby trzeciej do okazania dokumentów

Jeśli wiemy, że określona osoba albo instytucja dysponuje dokumentacją potwierdzającą zadłużenie spadkodawcy, a osoba/instytucja ta odmawia nam udzielenia informacji, możemy poprosić sąd o zobowiązanie tej tzw. osoby trzeciej do okazania odpowiednich dokumentów.

Przykładowo możemy taki wniosek sformułować jeśli wiemy, że zmarły miał duży kredyt w danym banku, a bank ten odmawia udzielenia nam informacji. Wówczas opisując taki dowód z dokumentu wskażmy dane osoby trzeciej, u której znajduje się ów dowód i dodajmy obowiązkowo adnotację: „wnoszę o zobowiązanie przez sąd wskazanej osoby do okazania oryginału przedmiotowego dokumentu”. Jeśli dysponujemy dokumentem, w którym, np. bank odmówił nam udzielenia informacji, dobrze będzie dołączyć to pismo do wniosku.

Na koniec niniejszego artykułu dobra informacja. W najgorszym wypadku, tj. gdy sąd oddali Twój wniosek o wydanie zgody na odrzucenie spadku przez małoletniego, dziecko i tak odziedziczy spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Więcej na ten temat dowiedz się z artykułu:Co to właściwie oznacza dziedziczyć z dobrodziejstwem inwentarza” .

Dziedziczenie dziecka narodzonego po śmieci spadkodawcy

w Odrzucenie spadku przez
dziedziczenie dziecka

Czy dziecko, które narodziło się już po śmierci spadkodawcy również dziedziczy, a co za tym idzie czy konieczne jest odrzucanie za niego spadku obciążonego wyłącznie długami? Takie i podobne pytania zadawane są przez Was coraz częściej. Odpowiedź brzmi – to zależy czy dziecko było już poczęte w chwili śmierci spadkodawcy.

Odpowiedź tę zawiera art. 927 § 2 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym dziecko w chwili otwarcia spadku już poczęte może być spadkobiercą, jeżeli urodzi się żywe.

Co z tego wynika? Przede wszystkim to, że jeśli dziecko zostało poczęte przed śmiercią spadkodawcy, to dziedziczy, a co za tym idzie – musimy odrzucić za nie spadek obciążony długami (oczywiście jeśli nie zdecydujemy się na bierność i dziedziczenie przez dziecko z dobrodziejstwem inwentarza – więcej na ten temat przeczytacie w artykule: Co to właściwie oznacza dziedziczyć z dobrodziejstwem inwentarza?). Jeśli natomiast dziecko zostało poczęte już po śmierci spadkodawcy, to nie jest w ogóle spadkobiercą i nie musimy za nie odrzucać spadku.

Skąd taka zasada? Stąd, że krąg spadkobierców ustala się w chwili śmierci spadkodawcy. Jeśli dziecko „istniało” w chwili tej śmierci, to wchodzi do kręgu, jeśli natomiast dziecko wówczas jeszcze „nie istniało”, to do kręgu nie wchodzi.

Musimy jednak pamiętać, że takie dziecko dziedziczy tylko pod warunkiem, że urodzi się żywe. W praktyce oznacza, że do chwili narodzin dziecka będziemy żyć w niepewności, czy zostanie ono uznane za spadkobiercę, czy nie.

Termin 6-miesięczny na odrzucenie spadku przez małoletnie dziecko rozpoczyna w tym wypadku bieg dopiero z chwilą narodzin dziecka, czyli wówczas kiedy definitywnie staje się ono spadkobiercą.

Słów kilka o sukcesji

w Planowanie spadkowe przez
zrowiązywnaie problemu

Któż z nas kupując  nowy samochód nie pomyśli o ubezpieczeniu Auto Casco? Większość  z nas ubezpiecza dom lub mieszkanie, coraz więcej myśli o ubezpieczeniu firmy.

A dlaczego większości przedsiębiorcom nie przyjdzie nawet do głowy pomyśleć o tym , co stanie się z  firmą  po jego śmierci albo po śmierci wspólnika?

Przecież o ile się nie mylę, wszyscy jesteśmy śmiertelni?  Gwarancji tego, że  rozbijemy samochód czy spali nam się całkowicie mieszkanie nie mamy. W większości przypadków takie sytuacje jednak nie mają miejsca. A to, że umrzemy jest pewne na 100 %!

Własna firma, to często dorobek życia, źródło utrzymania dla całej rodziny.

Umiera właściciel, umiera wspólnik i co dalej?

  1. Jednoosobowa firma przestaje istnieć, wygasają wszelkie pełnomocnictwa, koncesje. Banki maja prawo żądać natychmiastowej sprawy kredyty, umowy leasingowe ulegają automatycznemu rozwiązaniu z obowiązkiem zapłaty kar za przedterminowe zerwanie umowy. Pracownikom należy wypłacić odprawy, klientom kary za nie wykonanie usług.

Rodzina przeważnie zostaje bez środków do życia,  z długami….

 

  1. A jak wygląda w przypadku dwuosobowej spółki   cywilnej?   –   jeszcze gorzej. Spółka również przestaje istniej – bo spółka to minimum 2 osoby. Majątek firmy jest dziedziczony przez rodzinę wspólnika, często nieletnie dzieci  i wówczas żadna decyzja nie może być podjęta bez zgody sądu rodzinnego.

Skutek  – bardzo często firma ulega rozpadowi…

Jakie mamy rozwiązanie?

–   „unieśmiertelnić”  firmę  – uporządkować sprawy z prawnikiem, stworzyć odpowiednie zapisy, które umożliwią wskazanym osobom dalej prowadzić firmę

–  wykupić polisę na życie.

Polisa jest najszybszym źródłem gotówki, która jest przekazywana konkretnej osobie z pominięciem dziedziczenia ustawowego,  gdy z pieniądze z polisy nie wchodzą do masy spadkowej.

Ubezpieczonym jest przedsiębiorca.  Uposażonymi osoby, na których będą  ciążyć spłaty zobowiązań. Suma ubezpieczenia to minimalna kwota ewentualnych zobowiązań, ale także pieniądze jakie będą niezbędne do dalszego prowadzenia firmy.

Chcesz dowiedzieć się,  jak uchronić swoją firmę przed problemami związanymi z sukcesją skontaktuj się z nami. Przedstawimy Ci kompleksową ofertę.

Kontakt

 

Czytelniku! Idą zmiany…. Na lepsze!

w Ogólne przez

Idą zmiany. Blog Przegląd Spadkowy, który prowadziła mec. Magdalena Pledziewicz od kilku miesięcy spowiła stagnacja. Przestały pojawiać się publikacje, a odpowiedzi na komentarze były pisane sporadycznie i hurtowo. Powodem tego stanu rzeczy był fakt, że wszyscy łącznie z Magdą byliśmy zaangażowani gdzie indziej. Tworzyliśmy portal pomocy dłużnikom Przedawnienie Długu. W tym czasie zabrakło już sił i determinacji, żeby dalej pisać na tym Blogu.

Prowadząc przedawnienidlugu.pl sporo się nauczyliśmy i wyciągnęliśmy wnioski. Nasze doświadczenie postanowiliśmy przenieść również na ten Blog.

Na chwilę obecną Przegląd Spadkowy odwiedza już prawie 400 osób dziennie . Artykuły są chętnie czytane i komentowane. Kliknijcie na wykres poniżej, a  sami się przekonacie.

Liczba wejść

Nie chcieliśmy zamykać Bloga, a jednocześnie taki stan rzeczy nie mógł się przecież utrzymywać. Wpisy trzeba aktualizować zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym, muszą pojawiać się nowe ciekawe treści.

Wpadliśmy na następujący pomysł – wykorzystamy nasze doświadczenie  i  przekształcimy Blog w Portal.

Blog, portal, ale co się zmieni?

No właśnie zmieni się sporo.

  • Ściągniemy do tworzenia publikacji innych specjalistów, więc publikować będzie kilka osób.
  • Założę Fanpage na Facebooku (tu umieszczę link jak już będzie X).
  • Lekko przebudujemy stronę internetową
  • Pojawią  się nowe ulepszenia dla wzorów dokumentów (jeszcze nic nie zdradzę…)

To tak pokrótce i nie ukrywam, że ten wpis jest  tu też po to, żeby w końcu to zrobić… Wiecie jak to jest,  jak się coś ogłosi publicznie to już nie ma odwrotu.

Zmiany będą następować przez następne kilka tygodni.

Pozdrawiam

Odrzucenie spadku za granicą

w Odrzucenie spadku przez
odrzucenie spadku z zagranicy

Dziś kolejny raz zetknęłam się w mojej pracy z pewnym ciekawym zagadnieniem. Chodzi o odrzucenie spadku za siebie i za małoletnie dzieci, kiedy przebywamy za granicą. Bywa, że zamieszkujemy na innym kontynencie, a zza oceanu docierają do nas wieści o tym, że musimy odrzucić spadek obciążony długami. Dobra wiadomość jest taka, że da się to wszystko załatwić bez wizyty w Polsce.

Oświadczenie o odrzuceniu spadku możemy złożyć przed konsulem. Właściwie, to oświadczenie sporządzamy sami, ale konsul urzędowo poświadcza, że to my złożyliśmy na nim podpis. Takie oświadczenie powinno zawierać niezbędne elementy – wzór załączam poniżej. Dokument ten należy przesłać do sądu spadku (tj. sądu, przed którym toczy się postępowanie spadkowe). Najlepiej zrobić to jak najszybciej ponieważ oświadczenie uważa się za złożone dopiero z chwilą jego wpływu do sądu w Polsce, a nie nadania w placówce operatora pocztowego kraju naszego zamieszkania.

No dobrze. Odrzuciliśmy skutecznie spadek. Jak wiemy – teraz kolej na odrzucenie spadku za małoletnie dzieci. O tym jak odrzucić spadek za małoletnie dziecko pisałam już tutaj. W tej sytuacji jednak pojawia się problem – do jakiego sądu należy złożyć wniosek o wyrażenie zgody na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd majątkiem dziecka, skoro dziecko nie ma miejsca zamieszkania w Polsce? Wówczas – zgodnie z art. 569 § 1 kodeksu postępowania cywilnego – sprawę kierujemy do Sądu Rejonowego dla miasta stołecznego Warszawy (Wydział VI Rodzinny i Nieletnich).

Po uzyskaniu zgody na dokonanie takiej czynności możemy ponownie udać się do najbliższego konsulatu w celu poświadczenia podpisu pod oświadczeniem o odrzuceni spadku w imieniu małoletniego dziecka. Następnie takie oświadczenie wraz z decyzją Sądu Rodzinnego przesyłamy do sądu, przed którym toczy się postępowanie spadkowe.

Niby prosta sprawa, jednak element zagraniczny zawsze komplikuje nam nieco życie. Mam nadzieję, że ten wpis okaże się Wam w takich sytuacjach pomocny. Skorzystam również z okazji i nadmienię, że zza granicy możecie ustanowić pełnomocnika, który zadba o Wasze sprawy spadkowe w kraju. Takim pełnomocnikiem może być, oprócz członków najbliższej rodziny, również radca prawny bądź adwokat. Jedyna formalność, to udzielenie pełnomocnictwa z podpisem urzędowo poświadczonym przez konsula.

POBIERZ

oświadczenie odrzucenie spadku

Idą zmiany w „dziedziczeniu” jednoosobowej działalności gospodarczej

w Dla przedsiębiorcy/Planowanie spadkowe przez
przegladspatkowy.pl

W jednym z poprzednich wpisów wspominałam już, że kontynuowanie jednoosobowego przedsiębiorstwa po śmierci właściciela w obecnym stanie prawnym jest właściwie niemożliwe. Z tą chwilą przedsiębiorstwo formalnie przestaje istnieć, a jedyne co po nim pozostaje, to majątek dziedziczony przez spadkobierców.  

Jak możemy się domyślać – problem narasta. W Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej zarejestrowano już ponad 2 miliony przedsiębiorców. Problem sukcesji dotyczy obecnie około 100 firm miesięcznie. Zmiany w tym zakresie chce wprowadzić Ministerstwo Rozwoju. Może już w styczniu 2018 roku wejdą w życie zasady, które ułatwią spadkobiercom kontynuowanie rodzinnego biznesu.

Dokładnych regulacji oczywiście jeszcze nie znamy. Prace trwają. Na chwilę obecną Resort proponuje wprowadzenie pełnomocnika na wypadek śmierci (prokurent mortis causa), który będzie mógł prowadzić przedsiębiorstwo do czasu dokonania działu spadku przez spadkobierców. Przedsiębiorca będzie mógł go ustanowić wpisem do CEIDG. Priorytetem jest też taka zmiana przepisów, aby umożliwić czasowe posługiwanie się NIPem zmarłego przedsiębiorcy, kontynuowanie licencji i koncesji oraz kontraktów handlowych i umów o pracę.

Problem jest bardzo szeroki. Jestem bardzo ciekawa  ostatecznego kształtu proponowanych zmian. Będę informować Was na bieżąco…

Przedawnienie roszczenia o zachowek

w Zachowek przez

Dziś bardzo ważny wpis odnośnie zachowku. Jego przedawnienie… Z pewnością, drogi Czytelniku, wiesz, że roszczenie o zachowek ulega przedawnieniu. Oznacza to, że po upływie pewnego czasu osoba zobowiązana do zapłaty zachowku może odmówić jego zapłaty a sąd w efekcie musi oddalić powództwo. Trzeba jednak przy tym pamiętać o kilku ważnych kwestiach.

Przede wszystkim – termin przedawnienia i data, od której się go liczy. Otóż zachowek ulega przedawnieniu z upływem 5 lat. Jednak trzeba pamiętać, że w przypadku dziedziczenia testamentowego (gdy do zapłaty zobowiązana jest ta osoba, na którą rzecz został sporządzony testament a uprawnionymi są spadkobiercy ustawowi) – termin 5 lat liczy się nie od śmierci spadkodawcy, czyli tzw. otwarcia spadku, ale od chwili ogłoszenia testamentu. Oznacza to, że jeśli posiadasz testament osoby, która zmarła, dajmy na to – 4 lata temu i przechowujesz go w nadziei, że upłynie 5-letni termin przedawnienia roszczenia o zachowek, to jedynie marnujesz swój czas. Testament trzeba przedstawić w sądzie, bądź udać się z nim do notariusza. Dopiero od chwili otwarcia i ogłoszenia testamentu przez sąd/notariusza rozpoczyna swój bieg 5-letni termin przedawnienia roszczenia o zachowek.

Inaczej rzecz się ma w przypadku, gdy nie było testamentu a roszczenie o zachowek przysługuje np. jednemu ze spadkobierców ustawowych wobec drugiego z powodu rozliczenia otrzymanych od spadkodawcy darowizn czy też zapisów windykacyjnych. W takiej sytuacji faktycznie roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem 5 lat od śmierci spadkodawcy. I ostatnia kwestia. Pamiętaj o tym, że to Ty musisz przed sądem podnieść zarzut przedawnienia. Jeśli będziesz milczał sąd nie może go uwzględnić.

Dziedziczenie alimentów

w Długi spadkowe przez
ręcze okalające rodzinę

Ostatnio spotkałam się z pytaniem: czy alimenty są dziedziczone? I tak, i nie… Zgodnie z ogólną zasadą prawa spadkowego, wyrażoną w art. 922 § 2 kodeksu cywilnego – dziedziczeniu nie podlegają prawa i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłego. Za takie uznajemy obowiązek alimentacyjny. Oznacza to, że sam obowiązek płacenia alimentów, czy też – z drugiej strony – prawo do świadczeń alimentacyjnych nie przechodzą na następców prawnych. W związku z powyższym, jeśli mąż jest zobowiązany do zapłaty alimentów na rzecz byłej żony, to w razie jego śmierci spadkobiercy męża nie będą już mieli obowiązku płacenia alimentów na rzecz byłej żony spadkodawcy. Tak samo, w razie śmierci uprawnionej do alimentów byłej żony – jej spadkobiercy nie są już uprawnieni do otrzymywania alimentów od jej byłego męża.

Jednak czym innym jest obowiązek alimentacyjny a czym innym zobowiązanie do zapłaty już zaległych rat. Kwoty alimentów, które stały się wymagalne przed śmiercią spadkodawcy podlegają dziedziczeniu. Jeśli zatem nasz przykładowy mąż zalegał z alimentami dla swojej byłej żony na kwotę 20 000 zł, to:

a) w wypadku jego śmierci – jego spadkobiercy są obowiązani do zapłaty tej kwoty na rzecz jego

byłej żony,

b) w wypadku jej śmierci – jej spadkobiercy mogą dochodzić zapłaty wyżej wskazanej kwoty bezpośrednio od byłego męża spadkodawczyni.

W tym celu należy wystąpić do Sądu Rejonowego, który wydał pierwotne orzeczenie w sprawie alimentów, o nadanie klauzuli wykonalności na następców prawnych odpowiednio dłużnika bądź wierzyciela.

Komu i kiedy należy się zachowek

w Zachowek przez
pieniądze

Otrzymałeś spadek jako spadkobierca testamentowy i zastanawiasz się teraz czy rodzina spadkodawcy ma prawo żądać od Ciebie jakiejś rekompensaty? A może jesteś po drugiej stronie i chciałbyś wiedzieć czy przysługują ci jakieś pieniądze po bliskim krewnym mimo tego, że zostałeś pominięty w jego testamencie? W takim razie przyda Ci się lektura tego wpisu …

W jednym i drugim przypadku musisz przede wszystkim uzyskać odpowiedź na to komu zgodnie z prawem polskim należy się zachowek. Odpowiedź brzmi: zachowek należy się zstępnym (dzieci, wnuki, prawnuki), małżonkowi i rodzicom spadkodawcy. Oznacza to, że do zachowku nie jest uprawniona dalsza rodzina, np. rodzeństwo czy też dziadkowie spadkodawcy.

Musisz też pamiętać w jakich przypadkach wyżej wskazane osoby mają prawo żądać od spadkobiercy zapłaty zachowku. Przede wszystkim – wówczas, gdy zostały w testamencie całkowicie pominięte. Ale nie tylko! Roszczenie o zachowek będzie przysługiwało im również jeśli w testamencie zostały powołane do dziedziczenia ale wartość majątku, jaki został im zapisany nie przekracza należnego im zachowku.

No tak – a jaki zachowek jest „należny”? Na to pytanie odpowiada art. 991 § 1 k.c.: najczęściej będzie to ½ tego, co uprawniony odziedziczyłby gdyby testament nie został spisany. W niektórych przypadkach będzie to natomiast 2/3 (gdy uprawniony do zachowku jest małoletni bądź trwale niezdolny do pracy).

Dla przykładu: jeśli spadkodawca pozostawił spadek o wartości 100 000 zł i dwoje spadkobierców ustawowych, np. dwójkę dzieci, to, jeśli nie spisałby testamentu, każde dziecko otrzymałoby po 50 000 zł. Jeśli natomiast jego ostatnią wolą będzie przekazanie całości bądź większości majątku jednemu z dzieci, to drugiemu będzie przysługiwał zachowek w wysokości 25 000 zł bądź 33 333 zł (jeśli jest małoletni albo całkowicie niezdolny do pracy).

I znowu: jeśli drugie z dzieci nie zostało do spadku powołane w ogóle – ma roszczenie o zapłatę całości należnego zachowku. Jeśli natomiast zostało powołane ale w efekcie uzyska tylko, np. 10 000 zł, to przysługuje mu roszczenie o zapłatę sumy niezbędnej do wyrównania zachowku.

Naprawdę staram się to objaśniać bardzo jasno. Wysokość zachowku jest jednak zagadnieniem bardzo skomplikowanym, zależnym od wielu czynników (np. dokonanych wcześniej darowizn). W przyszłości poświęcę temu tematowi jeszcze wiele wpisów.

Tymczasem musisz też pamiętać, że zachowek jest należny wyłącznie jeśli osoba, która byłaby do niego uprawniona nie została w testamencie skutecznie wydziedziczona. Podkreślam słowo „skutecznie” ponieważ istnieją możliwości prawnego podważenia wydziedziczenia, którego przyczyny nie były prawdziwe. Więcej na ten temat dowiesz się z mojego następnego wpisu.

I na koniec – roszczenie o zachowek oczywiście ulega przedawnieniu. O tym również postaram się napisać wkrótce.

Idź na Początek